"Het doet beroep op wie je bent als mens" 


Ervaringsverhaal van

Anneke aan 't Goor,

observator en procesbegeleider

Zorgverlening Het Baken

Lees verder

Opleiding tot onderzoeker

Beelden van Kwaliteit brengt kwaliteit van zorg in beeld door onderzoekers die op locatie gaan kijken. In het begin van Beelden van Kwaliteit deden cultureel antropologen onderzoek. De verslagen leverde veel op, maar deze onderzoekers vertrokken ook weer. Daarna is er gezocht naar een aanpak om de kennis ook in huis te houden van de instellingen zelf. Nu zijn de Beelden van Kwaliteit onderzoekers die gaan observeren hiertoe opgeleide medewerkers van deelnemende instellingen. Cruciaal tijdens hun opleiding tot onderzoeker is het vergroten van het bewustzijn van de betekenissen die zij zelf toedichten aan wat ze zien. Ze leren de dagelijkse zorgpraktijk zo te beschrijven dat het geobserveerde team zich daarin herkent, zonder daarbij met hun eigen mening door het ‘beeld’ te lopen.


Observeren in de praktijk

Na de opleiding starten onderzoekers met een periode van 3 weken intensieve observatie in de zorgpraktijk van een team. Hun opdracht is om een observatieverslag te maken dat werkt als een ‘schone spiegel’, waarin professionals zichzelf aan het werk zien. De observatoren krijgen een aantal onderzoeksvragen mee, over de verbinding met de cliënt, de ruimte voor initiatief, persoonlijke ontwikkeling en over het thuisgevoel. Ook de teams wordt gevraagd naar specifieke thema’s waarop in de observatie gericht kan worden, bijvoorbeeld als er vragen zijn over de zorg voor een bepaalde cliënt. Door onbevangen en breed mee te kijken, nemen de onderzoekers waar welke patronen zich afspelen in de dagelijkse praktijk van cliënten en zorgverleners.


Verslaglegging

Na het observeren leggen observatoren zorgvuldig verslag van wat ze hebben waargenomen. Ze spannen zich in om een waardenvrij verslag te schrijven gedurende één schrijfweek, waarin ze zo objectief mogelijk concrete situaties beschrijven die zich hebben voorgedaan. Ze maken daarbij ook gebruik van informatie uit dossiers en gesprekken met cliënten, professionals en familie. Voorafgaand aan bespreking van het verslag, wordt het gecontroleerd op taal. Ook ziet het team het verslag in om feitelijke onjuistheden te corrigeren. De observatoren trekken in het verslag geen conclusies, dat is de taak van het team. Om hen daartoe uit te dagen vindt er een gesprek plaats met het kwaliteitspanel.


Gesprek met kwaliteitspanel

De verslagen worden met geobserveerde teams besproken door een breed samengesteld kwaliteitspanel. In het panel zitten stakeholders van hun eigen organisatie en daarbuiten. Dit kunnen cliënten zijn, hun vertegenwoordigers, andere medewerkers, leidinggevenden, toezichthouders, zorgverzekeraars, etcetera. Door het onderzoekend lezen en bespreken van de verslagen vormen zich de ‘beelden van kwaliteit’. Het panel is vooral in dienst van het team en helpt het team in te zien dat kwaliteit over hun eigen praktijk gaat. Juist in dit panelgesprek ontstaat ruimte om te onderzoeken wat er gebeurt in de dagelijkse praktijk. Dit gesprek vindt uitdrukkelijk plaats in een positief waarderende sfeer. In het panelgesprek ontstaan aandachtspunten voor het team om de zorg en ondersteuning van hun cliënten verder te ontwikkelen.


Teamontwikkeling

Deelname aan Beelden van Kwaliteit stimuleert een team in het reflecteren en het herwaarderen van hun praktijk. Er is expliciet aandacht en waardering voor dat wat goed gaat. Daarnaast worden voor het team patronen zichtbaar die (ongemerkt) zijn ontstaan, bijvoorbeeld rondom een bepaalde cliënt. Dat stelt het team in staat om bewuste keuzes te maken. Het team haalt de rode draad uit de bespreking met het kwaliteitspanel, en formuleert speerpunten waarmee zij verder aan de slag willen gaan. Teams maken met elkaar en een leidinggevende of coach afspraken over hoe hieraan willen werken, en blijven zo zelf de ‘eigenaar’ van hun ontwikkelproces.


Zelfstandige uitvoering

Parallel aan de observatoren worden ook interne procesbegeleiders opgeleid. Met een eigen procesbegeleider zijn organisaties in staat zelfstandig het Beelden van Kwaliteit proces te blijven onderhouden en uitvoeren. Om deelnemende organisaties hierin te faciliteren onderhoudt Beelden van Kwaliteit een landelijk netwerk waarin kennis en ervaring wordt uitgewisseld en waarin doorontwikkeling van de methode onderwerp van gesprek is. Te denken valt aan het verder verstevigen, verankeren en borgen van de geleerde lessen in het Beelden van Kwaliteit proces. Maar ook wordt momenteel onderzocht hoe de aanpak flexibeler kan worden ingezet. Met de kanttekening dat de integriteit en kwaliteit van deze aanpak wordt bewaakt.


Beelden van Kwaliteit is een kwalitatieve aanpak, waarbij medewerkers uit zorginstellingen worden opgeleid om observaties te doen in de dagelijkse zorgpraktijk van teams. Zij leggen vast in een verslag wat zij waarnemen. Dit verslag wordt samen met de geobserveerde teams besproken in een kwaliteitspanel. Centraal staat reflectie op de feitelijke zorgpraktijk. Dit proces vormt de basis voor het betekenis geven aan wat ‘goede zorg’ is en het blijven ontwikkelen van de door cliënten ervaren kwaliteit.

footerfond.jpg

E-mail: info@beeldenvankwaliteit.nl

Internet: www.beeldenvankwaliteit.nl

KvK: 30147361

BTW-nummer: NL807040009B01

Beelden van Kwaliteit

Warmenbossenweg 3-33

9443 TN Schoonloo